آب گرم در دوش و حمام میتواند بر سطح قند خون تأثیر بگذارد. برخی افراد افزایش قند خون را در حین و بعد از آن گزارش میکنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است کاهش سطح و حتی افت قند خون (هیپوگلیسمی) را تجربه کنند.
حمام یا دوش آب گرم میتواند قند خون شما را تحت تأثیر قرار دهد؛ به طوری که برخی افراد مبتلا به دیابت سطوح بالاتری را تجربه میکنند و برخی دیگر ممکن است در ساعات پس از آن، کاهش قند خون تا حد افت شدید را ببینند. دلیل روشنی برای تجربیات متفاوت افراد در مواجهه با آب گرم یا بخارآلود، چه در دوشهای چند دقیقهای و چه در غوطهوری طولانیتر و آرامشبخش، وجود ندارد.
چرا قند خون با آب گرم بالا میرود؟
بسیاری از افراد مبتلا به دیابت، به ویژه کسانی که از دستگاههای پایش مداوم قند خون (CGM) استفاده میکنند، گزارش میدهند که پس از حمام یا جکوزی آب گرم، قند خونشان افزایش مییابد.
گزارشهای تحقیقاتی و تجربی، به ویژه از افراد مبتلا به دیابت نوع ۱، نشان میدهد که یک افزایش موقت در قند خون در حین یا بلافاصله پس از حمام/دوش آب گرم رخ میدهد که گاهی اوقات به آن “افزایش کاذب” گفته میشود.
این ممکن است نتیجه ترشح هورمونهای استرس مانند آدرنالین و کورتیزول در پاسخ به گرما باشد. این واکنش میتواند با عملکرد انسولین مقابله کند و باعث آزاد شدن گلوکز ذخیره شده از کبد شده و در نتیجه قند خون را بالا ببرد.
برای استفادهکنندگان از حسگرهای CGM، برخی تحقیقات همچنین نشان میدهند که گرمای آب ممکن است باعث شود مایع میانبافتی زیر پوست که حسگر برای پایش گلوکز استفاده میکند، روانتر جریان یابد و این امر میتواند منجر به افزایش قند خون شود.
آیا ممکن است دوش و حمام باعث افت قند خون شوند؟
برخی افراد همچنین گزارشهایی مبنی بر کاهش قند خون پس از حمام یا دوش دارند.
تحقیقات نشان میدهد که این امر میتواند نتیجه تأثیر گرمای شدید بر پوست باشد، زیرا باعث گشاد شدن رگهای خونی و جذب سریعتر انسولین موجود در بدن میشود. اگر اخیراً انسولین تزریق کردهاید، این جذب سریعتر میتواند منجر به افت قند خون و هیپوگلیسمی شود.
برخی تحقیقات نیز اشاره میکنند که برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، حمام بخار میتواند راه دیگری برای کمک به کاهش سطح قند خون باشد.
نکات مهم برای دوش و حمام در افراد دیابتی
اگر مبتلا به دیابت هستید و از انسولین استفاده میکنید، موارد زیر را در هنگام دوش یا حمام آب گرم در نظر داشته باشید:
خطر افت قند خون (هیپوگلیسمی): به دلیل جذب سریعتر احتمالی انسولین، نسبت به زمان دوش یا حمام خود در ارتباط با دوزهای انسولین، ورزش و مصرف غذا هوشیار باشید.
افزایشهای کاذب احتمالی قند خون: به یاد داشته باشید که گرما ممکن است بر اندازهگیری گلوکز شما، به ویژه با دستگاههای CGM، تأثیر بگذارد. اگر در ابتدا عدد بالاتری مشاهده کردید، پیش از تزریق انسولین برای اصلاح آن، کمی صبر کنید تا با کاهش تدریجی دمای بدن، سطح قند خونتان نیز تثبیت شود.
تأثیر نوروپاتی: اگر دچار این عارضه دیابت در دستها یا پاها هستید، ممکن است نتوانید دمای آب را به درستی تشخیص دهید. این موضوع خطر سوختگی شدید را که ممکن است به کندی بهبود یابد، افزایش میدهد. همیشه قبل از ورود به دوش یا وان، دمای آب را با قسمت غیرحساس بدن مانند آرنج یا با دماسنج بررسی کنید.
مدیریت دستگاهها: مطمئن شوید که دستگاههای دیابت (مثل پمپ انسولین یا حسگر CGM) در معرض آب قرار نگیرند و آنها را در محلی خشک و امن نگهداری کنید.