مراحل اولیه اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS) ممکن است شامل درد و خشکی کمر باشد که بیدلیل ظاهر شده و از بین میروند. خستگی و درد در پاشنهها، قفسه سینه و برخی مفاصل نیز از علائم احتمالی هستند.
- قوز و فاجعه خاموش بدن : چطور یک عادت ساده سلامت مغز، قلب و گوارش را نابود میکند
- بهترین وضعیت خواب برای افراد مبتلا به کمردرد
درد کمر یک شکایت پزشکی رایج و یکی از دلایل اصلی غیبت از کار است. علل احتمالی درد پایین کمر میتواند متفاوت باشد، اما گاهی اوقات درد بیدلیل کمر میتواند نشاندهنده وضعیتی به نام اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS) باشد.
علائم و نشانههای اولیه اسپوندیلیت آنکیلوزان
AS یک بیماری مزمن خودایمنی است که از التهاب در مهرههای ستون فقرات ناشی میشود و نوعی آرتروز ستون فقرات محسوب میشود.
همه افراد مبتلا به AS علائم اولیه را تجربه نمیکنند. در صورت بروز، علائم ممکن است در هر سنی بین ۲۰ تا ۴۰ سالگی ظاهر شوند. کودکان نیز ممکن است به اسپوندیلیت آنکیلوزان جوانان (JAS) مبتلا شوند.
نشانهها و علائم اولیه AS و JAS عبارتند از:
۱. درد بیدلیل در پایین کمر
درد مرتبط با AS اغلب در مفاصل ساکروایلیاک (محل اتصال استخوان خاجی در پایین ستون فقرات و استخوان لگن فوقانی) قرار دارد.
برخلاف دردهای معمول کمر که با استراحت بهتر میشوند، درد AS ممکن است پس از بیدار شدن یا استراحت بدتر شود.
به همین ترتیب، در حالی که ورزش ممکن است انواع دیگر کمردرد را بدتر کند، علائم AS ممکن است پس از فعالیت بدنی کاهش یابند.
درد بیدلیل پایین کمر در جوانان معمول نیست. نوجوانان و بزرگسالانی که از خشکی یا درد در پایین کمر یا لگن شکایت دارند، بهتر است با پزشک مشورت کنند.
۲. خشکی و درد بیدلیل در سایر قسمتهای بدن
درد در مناطق مختلف بدن نیز یک علامت اولیه رایج AS است و ممکن است شامل موارد زیر باشد:
درد در پاشنهها یا قوس پا
درد و خشکی در مفاصل مچ دست، مچ پا یا زانو
درد در دندهها یا استخوان سینه
تنگی قفسه سینه همراه با مشکل در تنفس و خشکی پس از استراحت نیز از علائم احتمالی AS هستند.
برخی افراد ممکن است ابتدا درد در لگن و زانوها را تجربه کنند و سپس درد پایین کمر شروع شود.
۳. دردی که میآید و میرود، اما به تدریج بدتر میشود
AS یک بیماری پیشرونده است. اگرچه فعالیت بدنی یا داروهای ضد درد ممکن است به طور موقت کمک کنند، اما این بیماری به تدریج تشدید میشود.
در ابتدا، ممکن است علائم شما بیایند و بروند، اما به طور کامل متوقف نخواهند شد. شدت خشکی و درد ممکن است در برخی روزها بیشتر و سپس کاهش یابد.
با گذشت زمان، درد ممکن است از پایین کمر به بقیه ستون فقرات گسترش یابد.
در صورت عدم درمان، AS ممکن است منجر به جوش خوردن مهرهها شود و باعث انحنای رو به جلوی ستون فقرات فوقانی (کیفوز) گردد.
تشخیص و درمان زودهنگام میتواند شدت درد و کیفوز را کُند کند.
۴. دردی که با حرکت بهبود مییابد
تجربه درد در شب و بهتر شدن حال با برخاستن و حرکت کردن یک علامت اولیه رایج AS است. در ابتدا، مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن ممکن است به تسکین علائم کمک کند، اما این داروها روند بیماری را تغییر نخواهند داد.
۵. تغییرات در استخوانها
آسیب خفیف به بافتهای اطراف غضروف و استخوانهای ستون فقرات یک نشانه اولیه AS است که ممکن است در عکسهای رادیولوژی مشخص شود.
جوش خوردن استخوانها بین لگن ممکن است آغاز شود.
التهاب همچنین ممکن است منجر به “مربع شدن” مهرهها شود که در رادیولوژی جانبی ستون فقرات قابل مشاهده است.
در مورد تشخیص و سایر علائم AS
درد AS چه حسی دارد؟
معمولاً درد AS کُند و مداوم است. به طور کلی، ممکن است موارد زیر را احساس کنید:
خشکی و درد شدیدتر در صبح پس از بیدار شدن که با حرکت در طول روز کاهش مییابد.
درد در طول خواب بدتر میشود و میتواند شما را از خواب بیدار کند.
فعالیت بدنی سبک، حرکات کششی، یا دوش/حمام آب گرم باعث تسکین درد میشود.
درد به خصوص در ابتدا از یک طرف به طرف دیگر حرکت میکند.
علائم به طور موقت کاهش مییابند و سپس دوباره برمیگردند.
علاوه بر درد، سایر علائم AS ممکن است شامل خستگی، انرژی پایین، محدودیت حرکت در قفسه سینه (که تنفس را دشوار میکند)، چشمهای دردناک و قرمز و در موارد پیشرفتهتر، مشکلات قلبی و عصبی باشد. شعلهور شدن متناوب درد و خشکی در ستون فقرات در AS رایج است.
چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به AS هستند؟
در گذشته تصور میشد AS در مردان جوان شایعتر است، اما شواهد جدید نشان میدهد که این بیماری در مردان و زنان به یک اندازه شایع است.
علائم اولیه معمولاً در اواخر نوجوانی تا اوایل بزرگسالی ظاهر میشوند، اگرچه AS در هر سنی میتواند ایجاد شود.
گرایش به ابتلا به این بیماری ارثی است. یک نشانگر ژنتیکی به نام HLA-B27 میتواند احتمال افزایش AS را نشان دهد، اما داشتن این ژن به معنای ابتلای قطعی نیست.
اگر یکی از بستگان نزدیک شما به AS، آرتریت پسوریاتیک، یا آرتریت مرتبط با بیماری التهابی روده مبتلا باشد، احتمال ابتلای شما بیشتر است.
تشخیص AS چگونه است؟
هیچ تست واحدی برای AS وجود ندارد. تشخیص ممکن است شامل معاینه فیزیکی، تستهای حرکتی، آزمایش خون برای التهاب (مانند سرعت رسوب و پروتئین واکنشی C)، تستهای ژنتیکی و تستهای تصویربرداری (مانند اسکن توموگرافی کامپیوتری، امآرآی، یا اشعه ایکس) باشد. امآرآی ممکن است بتواند AS را زودتر از اشعه ایکس تشخیص دهد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر درد پایین کمر (یا درد در سایر مفاصل) شما طولانیتر از حد انتظار ادامه دارد یا متوجه میشوید که علائم با استراحت بدتر میشوند، بهتر است برای ارزیابی با پزشک مشورت کنید.
AS درمانی قطعی ندارد، اما میتوانید با تشخیص زودهنگام، شروع سریع درمان پزشکی و انجام فیزیوتراپی و تمرینات وضعیت بدنی خاص، علائم خود را کاهش داده و پیشرفت بیماری را کُند کنید.
هشدار: AS تنها وضعیتی نیست که میتواند منجر به درد و خشکی شود که با استراحت بدتر میشود. این علائم ممکن است دلایل دیگری از جمله فیبرومیالژیا، دیسکهای فتقیافته، آرتریت روماتوئید، تومورها، عفونتها و… داشته باشند. تنها یک متخصص مراقبتهای بهداشتی میتواند تشخیص دقیق ارائه دهد.