مطالعهای که در مجلهی گزارشهای علمی منتشر شده است، اثرات منفی بالقوه حواسپرتیهای مختلف در زمان صرف غذا بر مصرف غذاهای فوق فرآوریشده و رعایت رژیم غذایی مدیترانهای در میان نوجوانان اسپانیایی را برجسته میکند.
پیشینه
کیفیت رژیم غذایی یک عامل تعیینکننده اصلی در سلامت و رفاه فرد است. یک رژیم غذایی سالم به مصرف کافی غذاهای غنی از مواد مغذی و اجتناب از غذاهای ناسالم، مانند غذاهای فوق فرآوریشده، اشاره دارد.
غذاهای فوق فرآوریشده، مانند میانوعدهها، نوشیدنیهای شیرین، غذاهای یخزده و فستفود، حاوی مقادیر زیادی نمک، شکر و چربیهای اشباع یا ترانس و مواد مغذی ضروری کمی هستند.
نوجوانانی که اغلب ایستاده غذا میخورند، امتیاز کمتری در رعایت رژیم غذایی مدیترانهای کسب میکنند، که اهمیت محیطهای غذایی ساختاریافته را برجسته میکند.
علیرغم ارتباط آن با طیف وسیعی از مشکلات سلامتی، مصرف غذاهای فوق فرآوریشده به تدریج در طول زمان در سراسر جهان در حال افزایش است و بسته به کشور و محدوده سنی، به 20 تا 60 درصد از کل انرژی دریافتی کمک میکند.
رژیم غذایی مدیترانهای یک الگوی غذایی تثبیتشده با مزایای متعدد سلامتی است. این رژیم عمدتاً مبتنی بر غذاهای گیاهی است و مصرف غذاهای فوق فرآوریشده در آن حداقل یا صفر است.
علاوه بر بهبود وضعیت سلامتی، رژیم غذایی مدیترانهای میتواند عادات غذایی سالم را ترویج کند و از رشد و نمو حمایت کند، که به ویژه برای کودکان و نوجوانان مفید است.
استفاده از رسانههای اجتماعی به عنوان یک حواسپرتی بالقوه در زمان صرف غذا، با الگوهای غذایی ناسالم در کودکان و نوجوانان مرتبط دانسته شده است. شواهد نشان میدهد که کودکان و نوجوانانی که در زمان صرف غذا در معرض حواسپرتی قرار میگیرند، بیشتر غذاهای ناسالم، از جمله غذاهای فوق فرآوریشده، مصرف میکنند.
هدف از مطالعه حاضر، درک قطعیتر تأثیر حواسپرتیهای زمان صرف غذا بر کیفیت رژیم غذایی و عادات غذایی نوجوانان بود.
طراحی مطالعه
این مطالعه دادههای 826 نوجوان 12 تا 17 ساله را که در مطالعهی “خوردن سالم و فعالیتهای روزمره در اسپانیا” شرکت کرده بودند، تجزیه و تحلیل کرد. هدف اصلی تعیین ارتباط بین حواسپرتیهای زمان صرف غذا با مصرف غذاهای فوق فرآوریشده و رعایت رژیم غذایی مدیترانهای بود.
این مطالعه چندین حواسپرتی زمان صرف غذا، مانند صحبت کردن با تلفن، ارسال پیام یا ایمیل، استفاده از رسانههای اجتماعی، تماشای تلویزیون یا غذا خوردن در حالت ایستاده را تجزیه و تحلیل کرد.
شاخص کیفیت رژیم غذایی مدیترانهای برای کودکان و نوجوانان (KIDMED) برای ارزیابی رعایت رژیم غذایی و پرسشنامه خودگزارشی فراوانی غذا برای تعیین مصرف غذاهای فوق فرآوریشده استفاده شد.
مدلهای آماری مناسبی که برای عوامل مداخلهگر بالقوه (جنسیت، سن، وضعیت اجتماعی-اقتصادی، شاخص توده بدنی، فعالیت بدنی، رفتار بیتحرک و مدت خواب) تنظیم شده بودند، برای تعیین ارتباط حواسپرتیهای زمان صرف غذا با مصرف غذاهای فوق فرآوریشده و رعایت رژیم غذایی مدیترانهای استفاده شدند.
یافتههای مطالعه
دختران حواسپرتیهای بیشتری در زمان صرف غذا نسبت به پسران گزارش کردند، که نشاندهنده تفاوتهای جنسیتی در محیطها و عادات غذایی است.
این مطالعه ارتباط مثبت قابل توجهی بین حواسپرتیهای زمان صرف غذا و مصرف غذاهای فوق فرآوریشده در میان نوجوانان اسپانیایی و ارتباط معکوس قابل توجهی با حواسپرتیهای زمان صرف غذا در رابطه با رعایت رژیم غذایی مدیترانهای یافت.
در مورد حواسپرتیهای خاص، این مطالعه نشان داد که نوجوانانی که هنگام غذا خوردن از تلفن یا رسانههای اجتماعی استفاده میکنند، بیشتر غذاهای فوق فرآوریشده مصرف میکنند. با این حال، در این مطالعه تأثیر آماری قابل توجهی برای تماشای تلویزیون یا ایستاده غذا خوردن بر مصرف غذاهای فوق فرآوریشده مشاهده نشد.
در مورد رعایت رژیم غذایی مدیترانهای، این مطالعه ارتباط معکوس قابل توجهی با تمام حواسپرتیهای زمان صرف غذای تجزیه و تحلیل شده یافت. بزرگترین اثر منفی برای استفاده از تلفن یا رسانههای اجتماعی مشاهده شد. غذا خوردن در حالت ایستاده و تماشای تلویزیون نیز رعایت رژیم غذایی را به طور قابل توجهی کاهش داد، اگرچه تأثیر آن کمتر بود.
اهمیت مطالعه
این مطالعه نشان میدهد که نوجوانانی که در معرض حواسپرتیهای مختلف در زمان صرف غذا قرار دارند، بیشتر غذاهای ناسالم فوق فرآوریشده مصرف میکنند و کمتر به رژیمهای غذایی سالم مانند رژیم غذایی مدیترانهای پایبند هستند.
این مشاهدات از نظریه تثبیتشدهی “غذا خوردن آگاهانه” پشتیبانی میکند، که شامل اعمال ذهنآگاهی در افکار، احساسات، احساسات بدنی و رفتارهای مرتبط با غذا خوردن است. طبق این نظریه، غذا خوردن آگاهانه از طریق انتخابهای غذایی سالمتر، کیفیت رژیم غذایی و رفاه کلی را افزایش میدهد.
تماشای تلویزیون در هنگام صرف غذا، علیرغم تأثیر محدود آن بر مصرف غذاهای فوق فرآوریشده، رعایت رژیم غذایی مدیترانهای را به طور قابل توجهی کاهش داد.
از طرف دیگر، حواسپرتیهای زمان صرف غذا، توجه به غذا و آگاهی از مصرف را کاهش میدهد، انتخابهای غذایی تکانشی را تحریک میکند، پاسخهای فیزیولوژیکی به نشانههای گرسنگی و سیری را سرکوب میکند و مصرف غذاهای سریع و راحت را بر غذاهای تازه و مغذی اولویت میدهد.
نویسندگان فرضیه میکنند که برخی از حواسپرتیهای زمان صرف غذا، مانند استفاده از رسانههای اجتماعی یا تماشای تلویزیون، ممکن است قرار گرفتن نوجوانان و جوانان در معرض تبلیغات غذاهای ناسالم را افزایش دهد، که به طور بالقوه بر انتخابهای غذایی آنها تأثیر میگذارد و احتمالاً آنها را از غذاهای سنتی مدیترانهای منحرف میکند.
به طور کلی، یافتههای این مطالعه اهمیت محیط غذایی را در شکلدهی عادات غذایی سالم برجسته میکند. این مطالعه همچنین نیاز به بازنگری و تقویت مقررات فعلی اعمال شده بر شرکتهای غذایی برای محافظت از جوانان در برابر هدف قرار گرفتن توسط استراتژیهای تبلیغاتی جذاب غذا را برجسته میکند.
مطالعات آینده که بر بهبود رفتارهای غذایی این جمعیت آسیبپذیر تمرکز دارند، باید سودمندی و اثربخشی روشهای غذا خوردن آگاهانه را به عنوان یک مداخله بالقوه بررسی کنند. مقامات بهداشت عمومی نیز باید استراتژیهایی را تدوین و کمپینهایی را برای تشویق جوانان به محدود کردن استفاده از دستگاههای الکترونیکی در هنگام غذا خوردن اجرا کنند.
از آنجایی که این یک مطالعه مقطعی است، رابطه علت و معلولی بین حواسپرتیهای زمان صرف غذا و رفتارهای غذایی قابل اثبات نیست. تحقیقات طولی اضافی برای ارزیابی اینکه آیا کاهش حواسپرتیهای غذا خوردن منجر به کیفیت رژیم غذایی بالاتر میشود یا خیر، ضروری است.
منبع: news-medical



