با شروع فصل گرما و افزایش دما، خطر ابتلا به بیماریهای ناشی از گرما، مانند گرمازدگی و خستگی گرمایی، به طور قابل توجهی افزایش مییابد. این خطر به ویژه برای افرادی که داروهای خاصی مصرف میکنند، بیشتر است. برخی داروها میتوانند با مکانیسمهای طبیعی بدن برای تنظیم دما تداخل ایجاد کنند و شما را در شرایط گرمای شدید آسیبپذیرتر سازند.
تأثیر داروها بر تنظیم دمای بدن
بدن ما برای حفظ دمای مرکزی ثابت، از مکانیسمهای مختلفی مانند تعریق، افزایش جریان خون به پوست و تنظیم تعادل مایعات استفاده میکند. داروهایی که در ادامه به آنها اشاره میشود، میتوانند یک یا چند مورد از این فرآیندها را مختل کنند:
داروهای ضدافسردگی (مانند SSRIها و TCAها): این داروها میتوانند با تغییر سطح انتقالدهندههای عصبی، عملکرد غدد عرق را دچار اختلال کنند. در نتیجه، توانایی بدن برای خنک کردن خود از طریق تعریق کاهش مییابد.
داروهای ضدروانپریشی: این دسته از داروها میتوانند توانایی هیپوتالاموس (بخشی از مغز که مسئول تنظیم دماست) را در حس کردن تغییرات دما مختل کرده و منجر به کاهش تعریق شوند.
داروهای قلبی (مانند بتا-بلوکرها و دیورتیکها):
بتا-بلوکرها با محدود کردن جریان خون به پوست، میتوانند توانایی بدن برای انتقال گرما از داخل به سطح پوست را کاهش دهند.
دیورتیکها (ادرارآورها) نیز با افزایش دفع ادرار، میتوانند منجر به کمآبی بدن و عدم تعادل الکترولیتها شوند که هر دو مورد، خطر ابتلا به بیماریهای ناشی از گرما را افزایش میدهند.
چرا آگاهی از این موضوع اهمیت دارد؟
آگاهی از این خطرات برای افرادی که داروهای فوق را مصرف میکنند، حیاتی است. در هوای گرم، این افراد باید اقدامات پیشگیرانه بیشتری انجام دهند تا از ابتلا به بیماریهای مرتبط با گرما جلوگیری کنند. مهمترین اقدام، مصرف کافی مایعات است، حتی اگر احساس تشنگی نمیکنید. همچنین، توصیه میشود:
در ساعات اوج گرما (معمولاً بین ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر) از فعالیتهای بدنی شدید خودداری کنید.
در صورت امکان، در محیطهای خنک و دارای تهویه مطبوع بمانید.
لباسهای گشاد، سبک و رنگ روشن بپوشید.
علائم هشداردهنده بیماریهای ناشی از گرما، مانند سرگیجه، حالت تهوع، سردرد، ضعف و گیجی را بشناسید و در صورت بروز هر یک از این علائم، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید.