در دنیای امروز که هر لحظه با نوتیفیکیشنها، پیامها و کارهای نیمهتمام بمباران میشویم، طبیعی است که احساس کنیم مجبوریم چند کار را همزمان انجام دهیم. اما تحقیقات نشان میدهد آنچه «چندوظیفگی» مینامیم، در واقع جابهجایی سریع و مداوم مغز بین کارهاست — فرآیندی که هم وقتگیر است و هم خستهکننده.
مغز انسان توانایی انجام همزمان چند کار پیچیده را ندارد. هر بار که بین دو کار رفتوبرگشت میکنیم، مغزمان باید دوباره تنظیم شود و این یعنی:
افزایش زمان انجام کارها
بیشتر شدن خطاها
کاهش تا ۴۰٪ بهرهوری
خستگی ذهنی و استرس بیشتر
به همین دلیل است که چندوظیفگی دیجیتال — مثل باز بودن چندین تب و اپ — بهطور مستقیم با کاهش تمرکز، استرس بالا، اختلال حافظه، و حتی افسردگی و اضطراب مرتبط شده است.
یککارهسازی (Monotasking): روش علمی برای تمرکز عمیق
برای استفاده بهتر از توان ذهنی، باید یاد بگیریم یک کار را در یک زمان انجام دهیم. این کار در ظاهر ساده است، اما با تمرین و چند تکنیک کاربردی بسیار مؤثر میشود.
۱. کارهای مهم را انتخاب کنید
اگر میخواهید هنگام مسواک زدن کتاب بخوانید، اشکالی ندارد. اما هنگام انجام وظایف سخت یا حساس، جابهجایی بین کارها فقط شما را کندتر و پرخطاتر میکند.
۲. مدت زمان تمرکز را مشخص کنید
قبل از شروع کار تصمیم بگیرید:
چند دقیقه میخواهید کار کنید
یا قرار است چه مقدار پیشرفت کنید
یک تایمر بگذارید و تا پایان آن زمان، روی کار بمانید.
۳. زمان بدون مزاحمت بسازید
برای افزایش تمرکز:
موبایل را روی Do Not Disturb بگذارید
تبهای اضافی را ببندید
در صورت نیاز محیط را خلوت کنید
۴. با دیگران هماهنگ کنید
به اطرافیان اطلاع دهید که در حال تمرکز هستید تا مزاحم شما نشوند. یک جمله ساده مانند:
«میخوام ۳۰ دقیقه تمرکز کنم؛ بعدش در دسترسم.»
بهطور چشمگیری جلوی وقفهها را میگیرد.