بسیاری از زوجها در مقطعی از رابطه دچار اختلافات مکرر، سوءتفاهم یا دوری عاطفی میشوند. اگر این مشکلات ادامهدار شود، میتواند پایههای رابطه را سست کند. اما روش علمی زوجدرمانی متمرکز بر هیجان (EFCT) راهکاری معتبر و اثربخش برای ترمیم ارتباط عاطفی و ایجاد صمیمیت دوباره میان زوجهاست.
این رویکرد که توسط دکتر سو جانسون معرفی شد، با تمرکز بر هیجانات پنهان، الگوهای رفتاری مخرب و نیازهای دلبستگی، به زوجها کمک میکند چرخههای منفی رابطه را قطع کرده و ارتباطی ایمن و پایدار بسازند.
زوجها چرا در رابطه به بنبست میرسند؟
بر اساس EFCT، اختلافها تنها به خاطر موضوعات سطحی نیستند؛ بلکه ریشه اصلی آنها احساسات نادیدهگرفتهشده و نیازهای برآوردهنشده است. احساساتی مانند:
تنهایی یا رهاشدگی
ترس از طرد شدن
غم یا ناامیدی
احساس ناکافی بودن
شرم یا گناه
ترس از آسیبپذیر شدن باعث میشود زوجها بهجای بیان این احساسات، وارد چرخههای منفی شوند که به مرور رابطه را فرسوده میکند.
نقش سبک دلبستگی در تعارضهای زوجین
سبک دلبستگی یکی از عوامل اصلی شکلگیری رفتارهای رابطهای است:
افراد اضطرابی معمولاً بیش از حد پیگیری میکنند، چون نیاز به اطمینان خاطر دارند.
افراد اجتنابی در تعارضها عقبنشینی میکنند و احساساتشان را پنهان میکنند.
افراد ایمن ارتباطی متعادل و پاسخگو دارند.
ترکیب دلبستگی اضطرابی با اجتنابی معمولاً منجر به بیشترین تنش میشود؛ درحالیکه رابطه با یک فرد ایمن میتواند احساس امنیت بیشتری ایجاد کند.
مراحل EFCT در جلسات زوجدرمانی
1. مرحله کاهش تنش و شناسایی چرخه منفی
درمانگر کمک میکند زوجها الگوهای مخرب تعامل را بشناسند و بفهمند این چرخه چگونه آنها را از هم دور میکند.
2. مرحله بازسازی هیجانی و تعاملات جدید
زوجین یاد میگیرند احساسات عمیقتر مانند ترس، غم یا نیاز به توجه را بیان کنند و نسبت به نیازهای یکدیگر پاسخگوتر باشند.
3. مرحله تثبیت و ساخت پیوند ایمن
در این مرحله زوجها مهارتهای آموختهشده را در زندگی روزمره تمرین میکنند تا ارتباطی پایدار و صمیمانه بسازند.
چگونه EFCT را در رابطه خود بهکار بگیرید؟
با یک درمانگر متخصص EFCT کار کنید
یک متخصص میتواند بهطور دقیق چرخههای منفی و نیازهای دلبستگی را شناسایی کند.
خودآگاهی را افزایش دهید
شناختن ترسها و محرکهای هیجانیتان اولین قدم برای ارتباط سالم است.
چرخههای منفی را متوقف کنید
هر زمان که احساس کردید در بحث به سمت خشم یا کنارهگیری میروید، مکث کنید و آگاهانه ادامه دهید.
احساسات واقعی خود را بیان کنید
در پس خشم یا سکوت، معمولاً احساساتی مانند رنجش، غم یا ترس وجود دارد. آنها را با شریکتان در میان بگذارید.
صبور باشید
ساخت یک رابطه امن و عمیق نیاز به زمان، تمرین و مهربانی دارد.
منبع: psychologytoday