تا حالا شده که همزمان با تماشای یک فیلم، مشغول اسکرول کردن در گوشی و صحبت با یک نفر دیگر باشید؟ یا شاید در محل کار، وسط یک جلسه آنلاین، در حال پاسخ دادن به پیامهای اسلک باشید و در عین حال، ناهارتان را هم میل کنید.
اغلب ما تجربه کردهایم که توجهمان در آن واحد به چند جهت کشیده شود. به ما یاد دادهاند که چندوظیفگی مهارتی بسیار مهم برای افزایش بهرهوری و استخدام شدن است. اما آیا واقعاً بهترین راه است؟ چندوظیفگی همیشه بخشی از زندگی ما خواهد بود، اما مهارتهای قوی در تکوظیفگی بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارند.
تکوظیفگی چیست؟
«مونو» به معنای «یک» است. یعنی در هر لحظه فقط یک کار را انجام دهیم. این مفهوم ساده به نظر میرسد، اما هدف آن فراتر از خط زدن کارها از لیستمان است؛ هدف، بازیابی توجه از دست رفته ماست.
در مقابل، «چندوظیفگی» اصطلاحی است که از حدود دهه ۱۹۶۰ برای توصیف توانایی کامپیوترها در انجام چندین کار همزمان استفاده شد. با پیشرفت تکنولوژی، چندوظیفگی به یک فرهنگ تبدیل شده است.
چرا باید تکوظیفگی را تمرین کنیم؟
ما هر روز حجم عظیمی از اطلاعات را از طریق مدرسه، کار، شبکههای اجتماعی، اخبار و زندگی شخصی پردازش میکنیم. چندوظیفگی رسانهای، بهویژه، در تمام سنین رایج است. این امر میتواند منجر به «بار شناختی» یا «افزایش اطلاعات» شود که پیامدهایی مانند گیجی، ضعف حافظه و فرسودگی شغلی را به دنبال دارد.
در یک نظرسنجی از ۲,۰۰۰ نفر، بیش از نیمی از آنها در دوران تعطیلات نیز کار میکردند. این مسئله مرز بین کار و استراحت را کمرنگتر کرده و بازیابی و تجدید قوا را پس از بار شناختی دشوارتر میکند.
اگرچه مطالعات گستردهای روی تأثیر چندوظیفگی بر استرس انجام نشده است، اما یک کارآزمایی کنترلشده تصادفی در سال ۲۰۲۳، اولین بررسی جامع در مورد واکنشهای بیولوژیکی بدن انسان به استرس ناشی از چندوظیفگی بود. نتایج نشان میدهد که تا حدی میتوانیم با استرس ناشی از انجام چند کار سازگار شویم. اما اگر این استرس مزمن شود، ممکن است عواقب مضری به دنبال داشته باشد.
تکوظیفگی راهی برای کاهش این استرس در مغز شماست، اما شاید لازم باشد دوباره این مهارت را در خودتان بسازید. تکوظیفگی میتواند به شما در موارد زیر کمک کند:
کاهش استرس
کاهش حس کلافگی ناشی از لیست کارهای طولانی
بهبود روابط
بالا بردن کیفیت کار
چگونه تکوظیفگی را شروع کنیم؟
ما ذاتاً تکوظیفهگرا به دنیا میآییم. کودکان توانایی طبیعی برای حضور در لحظه و تمرکز روی یک کار را دارند.
ممکن است در ابتدا تمرین تکوظیفگی عجیب به نظر برسد، اما اگر با کارهای ساده شروع کنید، تمرکز بر کارهای دشوارتر برایتان آسانتر میشود.
در کتاب «دوازده تکوظیفه» (The Twelve Monotasks)، تچر واین پیشنهاد میکند که «عضلات» تکوظیفگی باید با فعالیتهای اصلی مانند خواندن، پیادهروی، گوش دادن، خوابیدن، غذا خوردن، یادگیری، آموزش دادن و خلق کردن تقویت شوند.
در واقع، روی فقط یک کار تمرکز کنید. بله، احتمالاً برای این کار باید گوشیتان را کنار بگذارید. از کارهای کوچک شروع کنید. ابزارهایی مانند تکنیک پومودورو میتوانند با اختصاص زمانهای کوتاه به کار و استراحت، به شما کمک کنند.
گوشیتان را روی حالت «مزاحم نشوید» بگذارید و این تکوظیفهها را امتحان کنید:
یک پیادهروی ۱۰ تا ۲۰ دقیقهای بروید: به موسیقی یا پادکست گوش ندهید، سگتان را بیرون نبرید و عکس نگیرید. فقط راه رفتن بدن خود را احساس کنید، نفس بکشید و به صداهای طبیعی اطراف گوش دهید. ممکن است در ابتدا حوصلهتان سر برود، اما اشکالی ندارد؛ شما در حال تقویت عضلات تکوظیفگی خود هستید!
با دقت غذا بخورید: بدون هیچگونه حواسپرتی (دیجیتالی یا غیره) برای وعدههای غذایی خود وقت بگذارید. از غذایتان لذت ببرید و آهسته بجوید تا تمام مزهها را مزه کنید.
فقط یک چیز را مشاهده کنید: ۱۵ دقیقه را به تماشای غروب، طلوع خورشید یا ابرها اختصاص دهید. یک درخت یا یک اثر هنری را با دقت بررسی کنید. واقعاً به آن نگاه کنید و هر آنچه را که میتوانید دربارهاش ببینید، کشف کنید.
فعالیتهایی مانند پازل، کتابهای رنگآمیزی یا حتی کارهای خانه مثل شستن ظرفها و تا کردن لباسها هم برای تمرین تکوظیفگی عالی هستند.
راهحلی برای غلبه بر بار اطلاعاتی دیجیتال
در صفحات یک کتاب چاپی، هیچ تبلیغ یا اعلانی ظاهر نمیشود! خواندن، مغز را آرام میکند و حتی اگر به یک عادت روزانه تبدیل شود، ممکن است به طولانی شدن عمرتان کمک کند: یک تایمر برای ۱۰ دقیقه تنظیم کنید، گوشیتان را سایلنت یا خاموش کنید و بخوانید. همین. هر وقت آماده بودید، زمان مطالعه را طولانیتر کنید. اگر حواستان پرت شد، بهآرامی خودتان را به لحظه حال و کتابتان برگردانید.
نتیجهگیری
تکوظیفگی میتواند به ما کمک کند تا با استرس کمتر و تمرکز، دقت و کیفیت بیشتر، کارهایمان را انجام دهیم. این موضوع به استفاده آگاهانه از توجه و در نهایت، انرژیمان باز میگردد.
با تمرین تکوظیفگی، بهتدریج تمایل به انجام چند کار همزمان کاهش مییابد و در آن زمان است که میفهمید کنترل توجه خود را دوباره به دست آوردهاید. مغزتان از شما ممنون خواهد بود.
منبع: healthline