تحقیقات جدید نشان میدهد که نوشیدنیهای شیرین و الکلی میتوانند به ریزش مو کمک کنند. اما برخی مواد مغذی مانند ویتامین D، آهن و پروتئین به داشتن موهای سالم کمک میکنند. در صورتی که تغذیه به تنهایی برای درمان ریزش مو کافی نباشد، ضروری است که هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کرده و درمان را آغاز کنید.
برای بسیاری از افراد، داشتن موهای سالم فراتر از یک مدل موی خوب یا خرید جدیدترین محصولات است. بر اساس تحقیقات جدید، سلامت مو از یک رژیم غذایی مقوی شروع میشود.
مروری بر تحقیقات که در تاریخ ۲۱ اوت در مجله “تغذیه و سلامت” منتشر شده، نشان میدهد که آنچه میخورید میتواند بر رشد، استحکام و حتی ریزش مو تأثیر بگذارد. این تجزیه و تحلیل نشان میدهد که نوشیدنیهای شیرین و الکلی با خطر بیشتری از ریزش مو مرتبط هستند، اما در عین حال، مواد مغذی خاصی میتوانند به سلامت مو کمک کنند.
از ویتامینها و مواد معدنی گرفته تا غذاها و نوشیدنیهای خاص، یافتههای این بررسی نکات کاربردی را برای هر کسی که میخواهد از سلامت موهایش حمایت کند، ارائه میدهد.
بررسی تأثیر رژیم غذایی و تغذیه بر ریزش مو
برای این بررسی، محققان از دستورالعملهای “پریسمای” (PRISMA) پیروی کردند که به عنوان استاندارد طلایی برای بررسیهای سیستماتیک شناخته میشود. آنها کار خود را در “پروسپرو” (PROSPERO) ثبت کردند.
محققان سه پایگاه داده علمی بزرگ، یعنی “پابمد” (PubMed)، “وب آو ساینس” (Web of Science) و “اسکوپوس” (Scopus) را برای یافتن مطالعات منتشر شده بین مارس تا ژوئن ۲۰۲۴ جستجو کردند. با استفاده از کلمات کلیدی مانند “مصرف رژیم غذایی”، “وضعیت تغذیه”، “رشد مو” و “ریزش مو”، آنها کار خود را با ۱۲۸۷ مقاله آغاز کردند. پس از فیلتر کردن مطالعات انگلیسی و پرتغالی و حذف موارد تکراری، ۸۸۰ مقاله باقی ماند.
دو محقق به طور مستقل بررسی کردند که کدام مطالعات با معیارهای آنها مطابقت دارند: شرکتکنندگان باید ۳ سال یا بیشتر سن داشتند، مطالعات باید بر روی مواد مغذی یا غذاهای خاص تمرکز میکردند و نتایج مربوط به مو باید شامل مواردی مانند رشد، بافت یا استحکام میبود. مطالعات غیرانسانی، بررسیها و گزارشهای موردی حذف شدند.
در نهایت، ۱۷ مطالعه انتخاب شدند که شامل بیش از ۶۱۰۰۰ شرکتکننده بودند (بیشتر زنانی در سنین ۷ تا ۷۷ سال). این مطالعات انواع مختلفی از تحقیقات، مانند کارآزماییهای تصادفی، مطالعات مورد-شاهدی و مطالعات کوهورت را شامل میشدند.
محققان همچنین کیفیت هر مطالعه را ارزیابی کردند و اگرچه در برخی موارد تفاوتهایی وجود داشت، اما در کل نتایج، تصویر روشنی از آنچه در حال حاضر میدانیم، ارائه داد.
این بررسی همچنین نشان داد که “آلوپسی” شایعترین بیماری مو بود که هشت مطالعه بر روی شدت و وقوع آن و پنج مطالعه به بررسی ریزش مو به طور کلی تمرکز داشتند. روشهای ارزیابی مختلفی از جمله سابقه بالینی و معاینه فیزیکی تا اقدامات عینی مانند امتیاز شدت آلوپسی (SALT) و فوتوتریکوگرامها (phototrichograms) برای اطمینان از ارزیابی گسترده نتایج سلامت مو استفاده شدند.
ویتامین D و دیگر مواد مغذی برای سلامت مو
در میان مواد مغذی مورد مطالعه، ویتامین D به عنوان پرتحقیقترین ماده شناخته شد. پنج مطالعه بر روی رابطه آن با شرایط مو مانند “آلوپسی آرهآتا” (AA) و “آلوپسی آندروژنتیک” (AGA) تمرکز داشتند.
بیشتر این مطالعات ارتباطی معکوس بین سطوح ویتامین D و شدت یا مدت آلوپسی پیدا کردند، که نشان میدهد وضعیت بالاتر ویتامین D ممکن است در برابر این اختلالات ریزش مو محافظتکننده باشد. با این حال، یک مطالعه هیچ ارتباطی پیدا نکرد که نیاز به تحقیقات بیشتر را برجسته میکند.
آهن نیز به عنوان یک ماده مغذی با تأثیر مثبت بر سلامت مو شناخته شد. یک مطالعه نشان داد که مکمل آهن (قرصهای ۱۰۰ میلیگرمی) رشد مو را در زنان مبتلا به آلوپسی بهبود میبخشد، که نقش آهن در متابولیسم فولیکول مو و تکثیر سلولی را تأیید میکند.
برعکس، مشخص شد که کمبود پروتئین با کاهش قطر و رنگدانهسازی پیاز مو، به سلامت مو آسیب میرساند. این یافتهها اهمیت مصرف کافی پروتئین برای تولید کراتین، پروتئین اصلی ساختاری در مو، را برجسته میکند.
غذاها، نوشیدنیها و مکملهایی که بر سلامت مو تأثیر میگذارند
این بررسی همچنین به نقش غذاها، نوشیدنیها و برخی مکملهای رایج برای جلوگیری از ریزش مو و تشویق به رشد بهتر مو پرداخت.
مصرف محصولات سویا و سبزیجات چلیپایی با کاهش ریزش مو مرتبط بود، که احتمالاً به دلیل فیتوکمیکالهای آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی آنها مانند ایزوفلاونها و کاروتنوئیدها است. از طرف دیگر، مصرف بیشتر نوشیدنیهای الکلی و شیرین با افزایش ریزش مو و سفید شدن زودرس مو مرتبط بود. این یافتهها نشان میدهند که انتخابهای غذایی خاص میتوانند مشکلات سلامت مو را تشدید یا کاهش دهند.
علاوه بر مواد مغذی و غذاهای فردی، چندین مطالعه تأثیر مکملهای غذایی حاوی ترکیبی از ویتامینها، مواد معدنی و عصارههای گیاهی را بررسی کردند. مکملهایی مانند “اینورژن فم” (INVERSION Femme) که شامل عصاره چای سبز و انگور، بتاکاروتن، روی، سلنیوم و ویتامینهای مختلف است، و فرمولاسیونهای پروتئین دریایی، نتایج امیدوارکنندهای در کاهش ریزش مو و ترویج رشد مو نشان دادند. همچنین، مصرف خوراکی مکمل حاوی غشای هیدرولیز شده تخممرغ و عصاره برگ خرمالو با بهبود تراکم و ضخامت مو مرتبط بود.
راهنماییهای غذایی برای موهای سالم
دکتر ماری جین، متخصص پوست و مدیر ارشد پزشکی در “ماسلای” (Musely)، به “هلتلاین” (Healthline) گفت که فولیکولهای مو از نظر متابولیکی فعال هستند، بنابراین به تأمین مداوم مواد مغذی وابسته هستند.
او گفت: “من بیماران را تشویق میکنم که رژیم غذایی غنی از پروتئینهای بدون چربی، میوهها، سبزیجات و غلات کامل داشته باشند.” او همچنین به اهمیت آهن، روی، ویتامین D و بیوتین، و همچنین اسیدهای چرب امگا ۳ که در ماهی، بذر کتان و گردو یافت میشوند، اشاره کرد. جین افزود: “حتی کمبودهای خفیف در این مواد مغذی میتواند بر رشد و کیفیت مو تأثیر بگذارد.”
در مورد مکملها، او توصیه کرد که بیشتر افراد میتوانند مواد مغذی کافی را از غذاها دریافت کنند، با این حال، مکملها میتوانند در مواقعی که محدودیتهای غذایی یا کمبودهای اثبات شده وجود دارد، مفید باشند. او گفت: “ویتامین D و آهن دو کمبود رایج هستند که من در بیماران با ریزش مو بررسی میکنم و اگر سطح آنها پایین باشد، مصرف مکمل میتواند تفاوت ایجاد کند.”
جین همچنین درباره بیوتین که اغلب برای سلامت مو به بازار عرضه میشود، صحبت کرد و توضیح داد: “اگرچه ممکن است به برخی افراد کمک کند، اما معمولاً در افرادی که کمبود آن را دارند، مؤثرتر است که نسبتاً نادر است.”
جین توصیه کرد قبل از شروع هرگونه مکمل با یک پزشک مشورت کنید، زیرا مصرف بیش از حد مکملها ممکن است آسیب بیشتری نسبت به فایده داشته باشد.
وقتی تغذیه خوب کافی نیست
دکتر سوزان ماسیک، متخصص پوست در مرکز پزشکی “اوهیو استیت وکسنر” (Ohio State University Wexner Medical Center)، بر اهمیت حفظ سلامت کلی تأکید کرد.
او به “هلتلاین” گفت: “معاینات فیزیکی و سلامتی منظم انجام دهید، توصیههای پزشک خود را دنبال کنید، سطح استرس خود را کاهش دهید، رژیم غذایی سالم و متعادل داشته باشید، از سیگار کشیدن پرهیز کنید و به اندازه کافی استراحت کنید.” او افزود: “با موهای خود به آرامی رفتار کنید.”
با این حال، ماسیک اظهار داشت که اگر ریزش مو را تجربه میکنید، به خصوص اگر از نظر ژنتیکی در معرض خطر ریزش مو هستید، مهم است که درمان را زودتر شروع کنید.
او گفت: “منتظر نمانید که ریزش مو به حدی واضح شود که پوشاندن آن دشوار باشد.” ماسیک خاطرنشان کرد که بسته به علت ریزش مو، انواع مختلفی از درمانهای مؤثر وجود دارد. این درمانها میتوانند شامل داروهایی مانند ماینوکسیدیل، فیناستراید، دوتاستراید و اسپیرونولاکتون و همچنین درمانهایی مانند پلاسمای غنی از پروتئین، لیزردرمانی سطح پایین و، به عنوان آخرین راهحل، جراحی کاشت مو باشند.
در نهایت، ماسیک گفت که هنگام درمان ریزش مو، صبور بودن مهم است، زیرا ممکن است حداقل شش ماه طول بکشد تا بهبودی مشاهده شود.