یافتههای یک مطالعهی بدیع، نگرشی نو در باب مفهوم شادی ارائه میدهد. برخلاف تصورات رایج که عوامل بیرونی نظیر شرایط اجتماعی، اقتصادی و محیطی را تعیینکنندهی اصلی شادی میدانند، این پژوهش نشان میدهد که گویی کلید این احساس ارزشمند، بیش از هر چیز، در دستان خود فرد قرار دارد. اگرچه نمیتوان منکر تأثیرات عمیق محیط بر کیفیت زندگی افراد شد، اما این مطالعهی روشنگرانه پرده از این حقیقت برمیدارد که برخی افراد، حتی در دلِ دشوارترین شرایط نیز قادر به حفظ شادمانی درونی خود هستند، در حالی که گروهی دیگر، با وجود بهرهمندی از تمامی مزایای ظاهری، همچنان با احساس ناخشنودی دستوپنجه نرم میکنند.
این تفاوتهای آشکار، پژوهشگران را به این باور رسانده است که تمرکز صرف بر مدلهای کلی و یکسان شادی، نمیتواند تصویر کاملی از این پدیدهی پیچیده ارائه دهد. از این رو، پیشنهاد میشود که رویکردی فردمحور در مطالعات مربوط به شادی اتخاذ شده و تفاوتهای منحصربهفرد انسانها در تجربهی این احساس مورد توجه قرار گیرد.
در راستای این هدف، محققان با بررسی دقیق دادههای جمعآوریشده از بیش از 40000 نفر از نقاط مختلف جهان، به الگوهای متنوعی از ارتباط میان رضایت کلی از زندگی و میزان رضایت از جنبههای گوناگون آن دست یافتند. نتایج این تحلیلهای آماری، بسیار قابل توجه بود. تقریباً نیمی از شرکتکنندگان به طور واضح در یکی از الگوهای «بالا به پایین» (تأثیر رضایت کلی بر رضایت از جنبههای خاص زندگی)، «پایین به بالا» (تأثیر رضایت از جنبههای خاص زندگی بر رضایت کلی) یا ترکیبی از هر دوی این الگوها قرار داشتند. در این میان، گروهی دیگر نیز مشاهده شدند که هیچ ارتباط مشخص و واضحی بین این دو سطح از رضایت در آنها به چشم نمیخورد.
این یافتههای ارزشمند، یک پیام مهم را با خود به همراه دارند: آنچه برای یک فرد شادی به ارمغان میآورد، ممکن است برای دیگری کاملاً بیتأثیر یا حتی برعکس عمل کند. به عبارت دیگر، عوامل مؤثر در احساس شادی، برای هر انسان میتواند متفاوت و منحصربهفرد باشد.
بنابراین، به جای جستجو برای یک فرمول جادویی و همگانی برای دستیابی به شادی، شاید بهتر باشد هر فرد با نگاهی عمیق به درون خود، به کشف عوامل شخصی بپردازد که برای او معنابخش و شادیآفرین هستند. این مطالعهی روشنگرانه، بار دیگر بر این نکته تأکید میکند که راز واقعی شادی، در نهایت، در درون هر یک از ما نهفته است و سفری اکتشافی به دنیای فردیمان میتواند ما را به این گنج گرانبها رهنمون سازد.
