داغترین نقطهی زمین کجاست؟ | سفر به جهنم واقعی در قلب کویر لوت
شاید تصور کنید گرمترین نقطهی زمین در دل صحرای آفریقا یا در بیابانهای نوادای آمریکاست، اما حقیقت شگفتانگیز اینجاست:
داغترین نقطهی شناختهشدهی سیارهی ما در ایران قرار دارد — در کویر لوت و نزدیکی شهداد کرمان.
کویر لوت؛ سرزمین آتش و سکوت
بر اساس اندازهگیریهای ماهوارهای ناسا، در سال ۲۰۰۵ دمای سطح زمین در بخشهایی از کویر لوت به بیش از ۷۰٫۷ درجهی سانتیگراد رسید.
اما محققان ایرانی و بینالمللی در بررسیهای جدیدتر دمایی تا ۱۰۱ درجهی سانتیگراد (بیش از نقطهی جوش آب!) را در برخی نواحی لوت ثبت کردهاند.
این یعنی دمای سطح خاک آنقدر بالاست که اگر تخممرغی را روی زمین بگذاری، در چند دقیقه کاملاً پخته میشود!
چرا کویر لوت اینقدر گرم است؟
دانشمندان چند دلیل علمی برای این پدیده شناسایی کردهاند:
جغرافیای بسته و کمارتفاع: لوت در میان رشتهکوههایی قرار دارد که مانع از گردش بادهای خنک میشوند.
رطوبت بسیار پایین: نبود رطوبت باعث میشود گرما در سطح زمین باقی بماند و هوا نتواند خنک شود.
رنگ تیرهی زمین: سطح خاک تیره رنگ حرارت خورشید را جذب و در خود نگه میدارد.
پدیدهی بازتاب گرمایی (Thermal Radiation Trap): گرمای روز در شب به دام میافتد و محیط بهطور پیوسته داغتر میشود.
راز لایهی ازن در آسمان لوت
نکتهی جالبتر این است که برخلاف بسیاری از نقاط دیگر زمین، در بالای کویر لوت سوراخ یا ضعف قابلتوجهی در لایهی ازن وجود ندارد.
با این حال شدت تابش فرابنفش (UV) در این منطقه آنقدر زیاد است که میتواند در چند دقیقه پوست انسان را بسوزاند. این تناقض هنوز هم برای دانشمندان شگفتانگیز است و مطالعات روی آن ادامه دارد.
تمدن فراموششده در جهنم لوت
باورکردنی نیست، اما حدود ۴۰۰۰ سال پیش در اطراف شهداد، تمدنی باستانی و پررونق زندگی میکرد.
نشانههایی از شهرهای کوچک، سفالهای نفیس و ابزارهای فلزی در این ناحیه پیدا شده است.
با این حال شواهد زمینشناسی نشان میدهد که افزایش ناگهانی دما و خشکسالی شدید باعث شد مردم منطقه بهطور کامل کوچ کنند — و هرگز بازنگردند.
لوت؛ جهنمی که زیباست
امروز کویر لوت با چشماندازهای فرازمینی، کلوتهای عظیم، شنهای روان و سکوتی مرموز، یکی از شگفتیهای طبیعی زمین محسوب میشود.
یونسکو در سال ۲۰۱۶ این منطقه را در فهرست میراث جهانی ثبت کرد تا این داغترین نقطهی زمین، جایگاه خود را در تاریخ طبیعت حفظ کند.