کم شنوایی در یک یا هر دو گوش، یک وضعیت سلامتی نسبتاً شایع است که با افزایش سن، شیوع بیشتری پیدا میکند. در ایالات متحده، تقریباً ۳۰ میلیون نفر به نوعی از کم شنوایی مبتلا هستند.
نوع کم شنوایی شما به علت زمینهای و قسمتی از گوش که تحت تأثیر قرار گرفته، بستگی دارد. در ادامه، در مورد علل، علائم و درمانهای هر نوع کم شنوایی، و همچنین نحوه تشخیص نوع خاص آن توسط پزشک، بیشتر میخوانید.
فرآیند شنوایی چگونه رخ میدهد؟
شنوایی فرآیندی است که طی آن حرکات مکانیکی (امواج صوتی) به تکانه های الکتریکی تبدیل میشوند تا مغز آنها را ثبت کند. سه بخش اصلی گوش عبارتند از گوش خارجی، میانی و داخلی.
شنوایی از گوش خارجی شروع میشود، جایی که صدا به شکل موج به سمت پرده گوش (یک غشای نازک) حرکت میکند. وقتی امواج صوتی به پرده گوش میرسند، شروع به لرزش میکنند. سه استخوان کوچک در گوش میانی، معروف به استخوانچهها، با افزایش شدت لرزشها، به هدایت امواج صوتی به سمت گوش داخلی کمک میکنند.
سپس امواج صوتی وارد حلزون گوش در گوش داخلی میشوند که مرکز اصلی شنوایی است. در اینجا، اعصاب، امواج صوتی را به تکانههای الکتریکی تبدیل میکنند که به مغز میرسند. مغز شما این تکانههای الکتریکی را درک کرده و آنها را به عنوان صدایی که میشنوید، ثبت میکند.
۱. کم شنوایی حسی-عصبی (Sensorineural Hearing Loss – SNHL)
کم شنوایی حسی-عصبی (SNHL) شایعترین نوع کم شنوایی است و تقریباً ۹ مورد از هر ۱۰ مورد را شامل میشود. SNHL میتواند شنیدن صداهای آرام را دشوار کند، و همچنین ممکن است صداهای بلند نیز گنگ و مبهم به نظر برسند.
این نوع کم شنوایی در درجه اول به دلیل آسیب ساختاری به حلزون گوش در گوش داخلی (پشت پرده گوش) رخ میدهد. همچنین میتواند ناشی از مشکلاتی در اعصاب گوش داخلی باشد که مسئول تبدیل امواج صوتی به تکانههای الکتریکی هستند، مانند عصب شنوایی.
علل مختلف SNHL عبارتند از:
سابقه خانوادگی کم شنوایی
افزایش سن (پیرگوشی)
تومورهای خوشخیم، مانند تومورهای مغزی یا پشت گوش
عفونتها، مانند مننژیت و لابیرنتیت
برخی بیماریهای خودایمنی
بیماریهای زمینهای مانند بیماری منیر
قرار گرفتن در معرض صداهای ناگهانی و بلند
ضربه به سر
داروهای اتوتوکسیک (سمی برای گوش)، مانند برخی آنتیبیوتیکها و داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)
SNHL ناگهانی (SSNHL) که طی ۷۲ ساعت رخ میدهد، یک اورژانس پزشکی است.
درمانهای SNHL:
درمان SNHL به علل زمینهای و شدت کم شنوایی بستگی دارد و ممکن است شامل موارد زیر باشد:
داروها، مانند کورتیکواستروئیدها
سمعکها
کاشت حلزون
۲. کم شنوایی انتقالی (Conductive Hearing Loss – CHL)
کم شنوایی انتقالی (CHL) زمانی رخ میدهد که چیزی انتقال مکانیکی صدا از گوش خارجی یا میانی به گوش داخلی را مختل کند. معمولاً این مشکل ناشی از عارضهای در پرده گوش یا گوش میانی است. CHL شنیدن صداهای آرام را دشوار میکند و صداهای بلند معمولاً مبهم هستند.
برخی از علل CHL عبارتند از:
وجود مایع در گوش (ناشی از آلرژی یا سرماخوردگی)
عفونت در گوش میانی یا خارجی (اوتیت میانی یا خارجی)
اختلال عملکرد شیپور استاش
پارگی پرده گوش
تومورهای خوشخیم گوش
تجمع و انسداد جرم گوش
گیر کردن اجسام در گوش
مشکلات تکاملی گوش، مانند ناهنجاریهای استخوانچهها
درمانهای CHL:
درمان CHL بسته به علت زمینهای ممکن است شامل ترکیبی از درمانهای بدون نسخه، غیرجراحی و جراحی باشد، از جمله:
ساکشن جرم گوش
داروها، مانند آنتیبیوتیکها
قرار دادن لوله در گوش
جراحیها، مانند آدنوئیدکتومی، ماستوئیدکتومی و میرینگوپلاستی
۳. کم شنوایی آمیخته (Mixed Hearing Loss – MHL)
کم شنوایی آمیخته (MHL) ترکیبی از CHL و SNHL است. مشکلات میتوانند در هر نقطه از گوش میانی، خارجی و همچنین گوش داخلی ایجاد شوند و هم بر حرکت مکانیکی صدا و هم بر نحوه تفسیر آن تأثیر بگذارند.
MHL میتواند ناشی از هر ترکیبی از عواملی باشد که منجر به CHL و SNHL میشوند. به عنوان مثال، ممکن است شما سابقه خانوادگی کم شنوایی داشته باشید (مرتبط با SNHL) و دچار عفونت گوش خارجی نیز بشوید (عامل CHL).
درمان MHL به علل زمینهای و شدت کم شنوایی شما بستگی دارد و شامل گزینههای درمانی مناسب برای CHL و SNHL خواهد بود.
نحوه تشخیص انواع کم شنوایی
اگر شما یا فرزندتان در شنیدن مشکل دارید، با یک پزشک عمومی یا متخصص کودکان مشورت کنید.
پزشک ابتدا یک معاینه فیزیکی انجام میدهد. در بیشتر موارد، آزمایش ادیومتری انجام میشود که میتواند به تشخیص تفاوت بین CHL و SNHL نیز کمک کند. سایر آزمایشهای شنوایی ممکن شامل تمپانومتری، تست رفلکس صوتی، انتشار صوتی گوش (OAE) و پتانسیل برانگیخته شنوایی (AEP) هستند.
اگر پزشک گمان کند که کم شنوایی شما با یک بیماری زمینهای مرتبط است، احتمالاً شما را به یک متخصص گوش و حلق و بینی (ENT) ارجاع میدهد. این متخصص ممکن است آزمایشهای تصویربرداری مانند MRI یا اشعه ایکس را برای ارزیابی علل زمینهای تجویز کند.
در نهایت، پزشکان معمولاً کم شنوایی را بر اساس اینکه کدام قسمت از گوش تحت تأثیر قرار گرفته و علت زمینهای چیست، به حسی-عصبی، انتقالی یا آمیخته طبقهبندی میکنند. درمان ممکن است شامل داروها، سمعک و در موارد نادر، جراحی باشد.
منبع: healthline