کیفیت نامطلوب هوای داخل خانه میتواند بر سلامت چشمهای شما تأثیر بگذارد. زمانی که چشمها مستقیماً در معرض مواد محرک موجود در هوا قرار میگیرند، ممکن است دچار خارش، تورم، خشکی چشم، یا التهاب ملتحمه (قرمزی چشم) شوید. همچنین، قرار گرفتن مزمن در معرض این مواد میتواند به عوارض جدیتری مانند آب سیاه (گلوکوم) یا تخریب ماکولا (دژنراسیون ماکولا) منجر شود.
اگر متوجه میشوید که علائم چشمی شما هنگام خروج از خانه به طور پیوسته بهتر شده و هنگام بازگشت به خانه بدتر میشوند، این میتواند نشانهای از آن باشد که منشأ مشکل، کیفیت هوای داخل خانه شماست.
شما میتوانید اقداماتی را برای بهبود کیفیت هوای محل زندگی خود انجام دهید. همچنین یک متخصص چشم میتواند در مورد نگرانیهای خاص مربوط به سلامت چشم، اقدامات پیشگیرانه و برنامههای درمانی به شما کمک و راهنمایی کند.
شایعترین عوارض چشمی ناشی از کیفیت پایین هوا
تحقیقات نشان میدهند که کیفیت هوا، چه در فضای بسته و چه در فضای باز، میتواند بر سلامت چشم تأثیر بگذارد و منجر به عوارض فوری و همچنین مزمن و طولانیمدت شود. بررسیهای تحقیقاتی انجام شده پس از همهگیری کووید-۱۹، که افراد زمان بیشتری را در خانه میگذراندند، این یافتهها را تقویت کرد و به تأثیرات احتمالی مشکلات کیفیت هوای داخل خانهها بر چشمها اشاره کرد.
شایعترین عوارض مربوط به تحریک و بروز یا بدتر شدن بیماری خشکی چشم (DED) و التهاب ملتحمه هستند:
| عارضه چشمی | علائم |
| تحریک عمومی و ناراحتی چشم | سوزش، خارش، آبریزش بیش از حد، یا احساس سنگریزه یا وجود جسم خارجی در چشم. |
| خشکی چشم | قرمزی، تاری دید، خستگی چشم و ناراحتی مزمن. کیفیت پایین هوا با تبخیر سریع اشک یا آسیب به غددی که اجزای اشک را تولید میکنند، میتواند خشکی چشم را تشدید کند. |
| التهاب ملتحمه (قرمزی چشم) | التهاب و قرمزی لایه شفاف روی سفیدی چشم و داخل پلک. |
چه بیماریهای چشمی میتوانند ایجاد شوند؟
در حالی که علائم فوری معمولاً تحریک هستند، قرار گرفتن طولانیمدت در معرض برخی آلایندههای هوا ممکن است با شرایط جدیتری در ارتباط باشد، از جمله:
آب مروارید (کاتاراکت): کدر شدن تدریجی عدسی چشم که میتواند شامل علائمی مانند تاری دید، حساسیت به نور و مشکل در دید در شب باشد.
تخریب ماکولا مرتبط با سن (AMD): وضعیتی که به ماکولا (لکه زرد) آسیب رسانده و میتواند منجر به از دست دادن دید مرکزی شود.
آب سیاه (گلوکوم): گروهی از بیماریهای چشمی که به عصب بینایی آسیب میرسانند.
شواهد روشنی مبنی بر علت و معلول مستقیم وجود ندارد، اما تحقیقات نشان میدهند که آلودگی مزمن هوا – به ویژه در فضای باز، اما نه لزوماً محدود به آن – ممکن است به این مشکلات سلامتی کمک کند. این خطرات طولانیمدت اغلب با التهاب مزمن و استرس اکسیداتیو مرتبط هستند که آلایندهها بر سطح چشم و داخل آن تحمیل میکنند. همچنین، آلایندههای هوا و کیفیت هوای داخل خانه میتوانند شرایط چشمی مختلفی، از جمله آب سیاه و رتینوپاتی مرتبط با دیابت را بدتر کنند.
کدام آلایندههای هوای داخل خانه میتوانند بر چشمها تأثیر بگذارند؟
مشکلات خاص سلامتی چشم افراد ناشی از کیفیت نامناسب هوا در خانهشان میتواند به عوامل متعددی از جمله نوع آلایندهها و چگونگی تحریک یا آسیب رساندن آنها به چشم بستگی داشته باشد.
آلایندههایی که ممکن است بر چشمهای شما تأثیر بگذارند عبارتند از:
ترکیبات آلی فرار (VOCs): گازهای ساطع شده از محصولات خانگی رایج مانند رنگها، مواد تمیزکننده، اسپریها، خوشبوکنندههای هوا، مبلمان و مصالح ساختمانی که میتوانند باعث تحریک چشم، بینی و گلو شوند.
ذرات معلق: این ذرات جامد یا مایع ریز از منابعی مانند دود سیگار، دود آشپزی و گرد و غبار، میتوانند روی سطح چشم نشسته و باعث تحریک و التهاب شوند.
دود: دود تنباکو، سیگار الکترونیکی (ویپینگ)، دود حاصل از شومینه هیزمی یا آشپزی بدون تهویه مناسب میتوانند حاوی ذرات ریز و مواد شیمیایی باشند که مستقیماً چشم را تحریک میکنند.
هاگهای کپک: در محیطهای مرطوب، کپکها هاگهایی را در هوا آزاد میکنند که میتوانند باعث واکنشهای آلرژیک شده و منجر به قرمزی، خارش و آبریزش چشمها شوند.
رطوبت کم: اگرچه آلاینده نیست، اما رطوبت کم داخل خانه که اغلب ناشی از سیستمهای گرمایشی یا تهویه مطبوع است، به طور قابل توجهی به تبخیر اشک کمک کرده و مستقیماً علائم خشکی چشم را ایجاد یا تشدید میکند.
اقداماتی که میتوانید انجام دهید
شما میتوانید برای بهبود کیفیت هوای خانه خود گامهایی بردارید. این اقدامات ممکن است شامل موارد زیر باشند:
محدود کردن حضور و قرار گرفتن در معرض آلایندههای مختلف در محل زندگی خود.
استفاده از دستگاه تصفیه هوا با فیلتر با کیفیت بالا.
اطمینان از تمیز شدن منظم کانالهای هوا (دریچهها و مجراهای تهویه).
نتیجهگیری
کیفیت هوای داخل خانه میتواند منبع آلایندهها و مواد محرکی باشد که ممکن است بر سلامت چشم شما تأثیر بگذارد. این وضعیت میتواند منجر به علائم فوری مانند خارش یا قرمزی چشم، التهاب ملتحمه و خشکی چشم شود. همچنین، نگرانیهای مربوط به کیفیت هوای داخل خانه به طور بالقوه میتواند منجر به عوارض مزمن در آینده، مانند آب سیاه یا تخریب ماکولا شود.
به یاد داشته باشید، اگر علائم چشمی شما پس از خروج از خانه بهتر شده و پس از بازگشت بدتر میشوند، کیفیت هوای داخل خانه شما احتمالاً منبع مشکل است. با بهبود کیفیت هوا و مشورت با متخصص چشم، میتوانید به مدیریت و کاهش این خطرات کمک کنید.